ASIRSKI ŠTITOVI KROZ VEKOVE

Asirska civilizacija trajala je čitavih hiljadu godina i za to vreme dolazilo je do brojnih a često i temeljnih promena u ratovanju i tehnologiji izrade vojne opreme. Zbog toga i ne čudi što su štitovi, kao i drugi delovi naoružanja asirske vojske, pravljeni u velikom broju različitih vrsta i tipova.

Ova raznovrsnost poticala je pre svega od toga o kojem dobu razvoja Asirskog carstva govorimo, zatim u kojem rodu vojske su štitovi korišćeni, kao i od tipa vojnika koji su ovakve štitove nosili, vojnika koji su pripadali “lakoj” ili “teškoj”kategoriji.

U najstarije doba (koje možemo poistovetiti sa Bronzanim dobom razvoja) likovne predstave pokazuju asirske jurišnike sa štitovima koji su bili ispupčeni i od bronze. Takođe se javljaju duguljasto-četvrtasti štitovi načinjeni od pruća. Kopljanici su imali sličan dugačak štit, samo načinjen od tvrdog drveta, sa metalnim obrubima. Tu moramo spomenuti i štitove “pomoćnika strelaca” koji su bili četvrtastog oblika, srednje veličine i načinjeni od trske.

U doba Srednjeg carstva laki pešaci nosili su okrugli štit, načinjen izgleda od metala, ili pravougaoni izduženi od pruća. U to doba štit štitonoša već dobija svoj poseban naziv—”geron”. To je veliki štit koji se donjim krajem oslanja na zemlju i štiti strelca i štitonošu. Štit kopljanika je bio okruglog oblika, od pruća, sa centralnim ojačanjem (pupkom) od drveta ili metala.

U doba Senaheriba, što se poklapa sa trajanjem Novoasirskog carstva, pešaci su nosili veliki ispupčeni štit, od metala, koji ih pokriva od nogu do glave.Štit je ojačan krugovima pločica oko centralnog pupka. Takav veliki štit nosio se na leđima za vreme marša. Laki pešaci nosili su isti štit kao u ranije doba, okruglog oblika od pruća.

Pred kraj Asirske civilizacije došlo je do još jedne inicijative za promenu vojne opreme kako bi se vojska načinila što efikasnijom. U slučaju kopljanika ova izmena odnosila se pre svega na štitove koji su nosili. Teže opremljeni kopljanici počeli su da nose veliki štit koji je imao ravnu donju i zaobljenu gornju ivicu. Laki pešaci nosili su dugački štit istog oblika samo što je on bio načinjen od pruća.

TIPOLOGIJA ASIRSKIH ŠTITOVA

Iako su se asirski štitovi funkcionalno razvijali i menjali kroz vekove kako bi svojim oblikom, građom i čvrstinom zadovoljili potrebe asirskih vojnika u odbrani i napadu, iz današnje perspektive možemo dati tipologiju asirskih štitova u odnosu na nekoliko kriterijuma podele:

Podela asirskih štitova po obliku— četvrtasti, pravilni četvrtasti ili konveksni četvrtasti (hetski), okrugli, okrugli ispupčeni, sa ravnom donjom i zaobljenom gornjom ivicom, izduženi štitovi nepravilnog oblika

Podela asirskh štitova po veličini—mali, srednji i veliki štitovi

Podela asirskih štitova po materijalu—od pruća ili trske, od tvrdog drveta, od kože, od bronze, od gvožđa, od kombinacije materijala poput trščanog štita sa metalnim obrubima i pupkom

Podela asirskih štitova po funkciji i rodu vojske—štitovi pešaka—strelaca, kopljanika, štitonoša, jurišnika; štitovi konjanika; štitovi dvokoličara.

Na osnovu definisanih podela opisaćemo najčešće kombinacije elemenata i karakteristika štitova koje su dale glavne tipove štita koji je korišćen u carstvu Asirije tokom vekova njegovog trajanja.

#asirija #štit #odbrana #gvozdeno